Een zonnige zomerdag kan heerlijk zijn, maar als het dagenlang boven de dertig graden blijft, wordt warmte al snel een belasting voor je lichaam. Vooral als je wat ouder bent, merk je dat. Je lichaam koelt minder goed af, je voelt minder snel dorst en sommige medicijnen maken je extra gevoelig voor hitte.
Het goede nieuws is dat je met een paar eenvoudige gewoonten veel problemen kunt voorkomen. In dit artikel lees je hoe je koel blijft, hoe je uitdroging herkent en waar je op let als je medicijnen gebruikt.
Waarom hitte ouderen harder raakt
Naarmate je ouder wordt, verandert de manier waarop je lichaam met warmte omgaat. Je zweet minder, waardoor je lichaam zijn warmte minder goed kwijtraakt. Ook het dorstgevoel wordt zwakker. Je kunt dus al een tekort aan vocht hebben zonder dat je het merkt.
Daarnaast spelen hart en bloedvaten een rol. Bij warmte moet je hart harder werken om bloed naar de huid te pompen voor afkoeling. Heb je een hartaandoening, diabetes of nierproblemen, dan is die extra belasting merkbaar. Daarom is het verstandig om bij een hittegolf niet te wachten tot je je niet lekker voelt, maar vooraf maatregelen te nemen.
Drinken, ook zonder dorst
Drink verspreid over de dag voldoende, ook als je geen dorst hebt. Water is het beste, maar thee, bouillon, verdunde vruchtensap en melk tellen ook mee. Zet bijvoorbeeld ‘s ochtends een kan water klaar, zodat je ziet hoeveel je al gedronken hebt. Vaste momenten helpen ook: een glas bij elke maaltijd en elke keer dat je naar het toilet bent geweest.
Wees zuinig met alcohol en grote hoeveelheden koffie, want die laten je vaak meer plassen. Waterrijk eten zoals komkommer, watermeloen, tomaat en soep levert extra vocht op. Heb je van je arts een vochtbeperking gekregen, bijvoorbeeld bij hartfalen? Overleg dan hoeveel je bij hitte mag drinken, want daar gelden andere afspraken voor.
Houd je huis en jezelf koel
Sluit overdag ramen, gordijnen en zonwering aan de zonkant en zet ‘s avonds en ‘s nachts juist alles open als het buiten afkoelt. Een ventilator helpt om zweet te laten verdampen. Draag lichte, losse kleding van katoen of linnen en een hoed als je naar buiten gaat.
Plan boodschappen, tuinwerk en wandelingen in de vroege ochtend of later op de avond. Tussen twaalf en vier uur is het meestal het heetst. Een lauwe douche, een nat washandje in je nek of je voeten in een teiltje koel water geven snel verlichting. Wil je meer praktische antwoorden op vragen over gezondheid en het dagelijks leven als senior, dan vind je die op Senioren Vragen, waar ook andere lezers hun vragen stellen.
Let op bij medicijngebruik
Sommige medicijnen vergroten de kans op uitdroging of oververhitting. Ze laten je meer plassen, remmen het zweten of beïnvloeden je bloeddruk. Stop nooit op eigen houtje met een medicijn, maar bespreek met je huisarts of apotheker of je bij hitte iets moet aanpassen. Vooral bij deze middelen is extra aandacht nodig:
- Plaspillen (diuretica) en sommige bloeddrukverlagers
- Medicijnen tegen depressie, psychose of de ziekte van Parkinson
- Lithium, waarvan de bloedspiegel bij uitdroging kan stijgen
- Bepaalde middelen tegen diabetes en ontstekingsremmers zoals ibuprofen
Herken de signalen op tijd
Uitdroging begint vaak onopvallend. Let op een droge mond, weinig of donkere urine, hoofdpijn, duizeligheid bij het opstaan, vermoeidheid en spierkrampen. Bij ouderen kan verwardheid of plotselinge sufheid ook een teken zijn. Ga dan in de schaduw of binnen zitten, drink rustig en koel je af. Bewaar je medicijnen bovendien op een koele plek, want veel middelen kunnen niet tegen temperaturen boven de 25 graden.
Een hitteberoerte is gevaarlijk. Denk aan een hoge lichaamstemperatuur, een rode, hete en soms droge huid, braken, verwardheid of bewusteloosheid. Bel in dat geval direct 112 en koel de persoon af met natte doeken en een ventilator tot de hulp er is.