Zodra het buiten koud wordt, gaan de ramen dicht en de verwarming aan. Dat is begrijpelijk, want niemand wil warmte naar buiten laten ontsnappen. Toch heeft het een keerzijde: vocht, stof, kookdampen en CO2 blijven langer binnen hangen. Je merkt dat aan een benauwd gevoel, beslagen ramen of hoofdpijn aan het eind van de dag.
Gelukkig hoef je niet te kiezen tussen een warm huis en frisse lucht. Met een paar slimme gewoontes en eventueel wat hulpmiddelen houd je de lucht in huis ook in de winter prettig en gezond.
Ventileren zonder je huis af te koelen
Ventileren betekent dat er continu een kleine stroom verse lucht door je huis gaat. Dat kan via ventilatieroosters boven de ramen, klepramen of een mechanisch ventilatiesysteem. Veel mensen zetten de roosters in de winter dicht om tocht te voorkomen, maar juist dan zijn ze hard nodig. Een licht geopend rooster kost weinig warmte en zorgt ervoor dat vocht en vieze lucht steeds worden afgevoerd.
Heb je mechanische ventilatie, zet die dan niet op de laagste stand en maak de ventielen en filters regelmatig schoon. Een verstopt filter doet nauwelijks nog iets, hoe hard het apparaat ook draait.
Luchten: kort en krachtig
Naast ventileren is luchten een goede aanvulling. Daarbij zet je ramen en deuren een korte tijd wijd open, zodat de lucht in één keer wordt ververst. In de winter gaat dat zelfs extra snel, omdat het temperatuurverschil tussen binnen en buiten groot is. Muren en meubels koelen in een paar minuten nauwelijks af, waardoor je huis daarna weer snel op temperatuur is.
- Lucht een paar keer per dag vijf tot tien minuten met ramen aan weerszijden open.
- Zet de thermostaat tijdens het luchten even lager.
- Laat de afzuigkap aan tijdens en na het koken.
- Lucht de badkamer direct na het douchen en trek de tegels droog.
- Droog de was bij voorkeur buiten of in een goed geventileerde ruimte.
Wanneer een luchtreiniger zinvol is
Een luchtreiniger zuigt lucht aan en haalt er deeltjes als stof, pollen, huidschilfers van huisdieren en rook uit. Vooral modellen met een HEPA-filter vangen heel fijne deeltjes op. Dat kan prettig zijn als je last hebt van allergieën of astma, of als je aan een drukke weg woont. Let wel: een luchtreiniger vervangt ventilatie niet. Hij voert geen vocht of CO2 af, dus verse lucht blijft nodig.
Kijk bij het kiezen naar de grootte van de ruimte waarvoor het apparaat geschikt is, het geluidsniveau en de kosten van vervangende filters. Wil je verschillende producten voor in huis naast elkaar leggen, dan vind je op gezondheidplaza.nl informatie over gezondheidsproducten, met aandacht voor prijs en kwaliteit.
Droge lucht? Zo gebruik je een luchtbevochtiger
Koude buitenlucht bevat weinig vocht. Wordt die binnen opgewarmd, dan daalt de relatieve luchtvochtigheid flink. Dat kan zorgen voor droge ogen, een kriebelende keel, een droge huid en statische elektriciteit. Een luchtvochtigheid tussen ongeveer 40 en 60 procent wordt meestal als prettig ervaren. Met een eenvoudige hygrometer zie je snel hoe het er bij jou voor staat.
Is de lucht echt te droog, dan kan een luchtbevochtiger helpen. Maak het waterreservoir vaak schoon en ververs het water dagelijks, anders kunnen bacteriën en schimmels zich via de damp verspreiden. Overdrijf het ook niet: te veel vocht leidt tot condens op ramen en op den duur tot schimmel. Een paar kamerplanten geven trouwens ook een klein beetje extra vocht af.
Bronnen van vervuiling beperken
Schone lucht begint met minder vervuiling. Rook niet binnen, wees zuinig met geurkaarsen, wierook en luchtverfrissers, en stook de open haard of houtkachel zo weinig mogelijk. Houtrook bevat veel fijnstof, zowel in je eigen woonkamer als bij de buren.
Stofzuig regelmatig, bij voorkeur met een stofzuiger met een goed filter, en neem oppervlakken af met een vochtige doek zodat stof niet opwaait. Was je beddengoed geregeld op een hoge temperatuur om huisstofmijt tegen te gaan.
Kleine gewoontes, groot verschil
Een gezond binnenklimaat in de winter vraagt vooral om vaste gewoontes: roosters open, dagelijks even luchten en vocht direct afvoeren. Een luchtreiniger of luchtbevochtiger kan daar een nuttige aanvulling op zijn, zolang je hem inzet waar hij echt iets oplost en hem goed onderhoudt. Zo blijft je huis warm én fris, ook als de ramen het grootste deel van de dag dicht blijven.