Heb je bitcoin, ether of een andere munt in je wallet? Dan krijg je vroeg of laat te maken met de Belastingdienst. Veel mensen denken dat crypto pas belast wordt als je winst maakt en je coins verkoopt. In Nederland werkt het anders. Voor de meeste particulieren valt cryptobezit gewoon onder vermogen, en dat betekent box 3.
In dit artikel lees je hoe je jouw crypto opgeeft, welke waarde daarbij telt en waar je op moet letten als je meer doet dan alleen kopen en vasthouden. Zo voorkom je verrassingen bij je volgende aangifte inkomstenbelasting.
Crypto als bezitting in box 3
De Belastingdienst ziet crypto als een overige bezitting, in dezelfde categorie als bijvoorbeeld aandelen of beleggingen. Je betaalt in box 3 geen belasting over de echte winst die je maakt, maar over een fictief rendement dat de overheid aanneemt. Of je coins dit jaar in waarde zijn gestegen of juist zijn gekelderd, maakt voor die standaardberekening in principe niet uit.
Daar staat een heffingsvrij vermogen tegenover. Pas als je totale vermogen in box 3, dus spaargeld, beleggingen en crypto samen minus eventuele schulden, boven die vrijstelling uitkomt, betaal je belasting. Heb je een fiscale partner, dan mag je de vrijstelling samen gebruiken. De exacte bedragen en percentages veranderen bijna elk jaar, dus controleer ze altijd op de site van de Belastingdienst voor het jaar waarover je aangifte doet.
De peildatum: 1 januari telt
Voor box 3 kijkt de Belastingdienst naar de waarde van je bezit op 1 januari van het belastingjaar. Doe je aangifte over 2024, dan geef je dus de waarde op 1 januari 2024 op. Wat je daarna koopt, verkoopt of verliest, speelt pas mee in de aangifte van het jaar erna.
Omdat crypto zo flink kan schommelen, maakt die ene datum veel uit. Gebruik de koers in euro’s van het handelsplatform waar je de coins aanhoudt, of een betrouwbare koerssite. Maak een screenshot of download een overzicht, zodat je later kunt laten zien hoe je aan het bedrag bent gekomen. Staan je munten op een eigen wallet, dan noteer je zelf de hoeveelheid en de koers op die dag.
Zo geef je crypto op in je aangifte
In de online aangifte vind je onder bezittingen het onderdeel voor overige bezittingen. Daar vul je de totale waarde van je crypto in. Je hoeft niet elke munt apart te benoemen, maar het helpt wel als je een eigen overzicht bewaart. Wil je je eerst wat breder verdiepen in hoe verschillende coins werken en welke risico’s erbij horen, dan vind je achtergrondinformatie op cryptocurrencychick.nl, waar crypto op een toegankelijke manier wordt uitgelegd.
Handig om bij de hand te hebben als je aan je aangifte begint:
- Een lijst van alle platforms en wallets waar je crypto hebt
- Het aantal munten per soort op 1 januari
- De euro-koers per munt op die datum
- Overzichten of exports van je exchange
- Eventuele schulden die je voor je crypto bent aangegaan
Wanneer het geen box 3 meer is
Niet alle crypto-activiteiten vallen automatisch in box 3. Doe je aan intensieve trading met veel kennis, tijd en hefboom, of draai je grootschalig mining-installaties, dan kan de Belastingdienst dat zien als inkomen uit werk of onderneming. Dan val je in box 1 en betaal je belasting over je werkelijke winst, tegen een hoger tarief.
Ook beloningen uit bijvoorbeeld staking of airdrops kunnen vragen oproepen. Voor de gewone belegger die af en toe iets koopt en het laat staan, blijft box 3 de regel. Twijfel je of jouw situatie nog normaal vermogensbeheer is, leg het dan voor aan een belastingadviseur of vraag het na bij de BelastingTelefoon.
Werkelijk rendement en nieuwe regels
Het box 3-stelsel ligt al jaren onder vuur. De Hoge Raad oordeelde dat belasten op basis van fictief rendement in strijd kan zijn met het eigendomsrecht als je werkelijke rendement lager uitvalt. Daarom kun je inmiddels aantonen dat je echte rendement lager was dan het forfaitaire rendement. Bij een slecht cryptojaar kan dat gunstig voor je uitpakken, maar je moet dan wel alles goed kunnen onderbouwen.
Daarnaast wordt het toezicht strenger. Door Europese afspraken moeten cryptoplatforms steeds meer gegevens over hun klanten delen met belastingdiensten. Crypto verzwijgen wordt daardoor niet alleen riskanter, maar ook steeds makkelijker te ontdekken. Wie te laat of onvolledig aangeeft, loopt kans op een naheffing en een boete.